Trudno uwierzyć!

Fenomen Zenona Martyniuka od lat wymyka się prostym definicjom i aż prosi się o pogłębioną analizę socjologiczną. Trudno wskazać w Polsce drugiego artystę – niezależnie od muzycznego gatunku – który mógłby pochwalić się tak długą, nieprzerwaną obecnością w masowej świadomości. Blisko trzy dekady popularności to wynik, którego nie osiąga się przypadkiem. Martyniuk bezsprzecznie pozostaje ikoną disco polo, ale jego oddziaływanie dawno przekroczyło granice tego nurtu. Jego utwory funkcjonują dziś jako element kulturowego „wspólnego mianownika” – zna je niemal każdy, nawet jeśli deklaratywnie od tego gatunku stroni.

Droga na szczyt zaczęła się na długo przed czasami stadionowych koncertów i występów w największych telewizjach. W latach 80. Zenon Martyniuk stawiał pierwsze kroki w zespołach o nazwach, które dziś brzmią jak zapis z innej epoki: Akord i Centrum. To tam zdobywał doświadczenie sceniczne, uczył się pracy z publicznością i kształtował charakterystyczny styl, który później stał się jego znakiem rozpoznawczym. Był to czas amatorskich nagrań, lokalnych występów i mozolnego budowania muzycznej tożsamości.

Prawdziwy przełom nastąpił w 1989 roku, kiedy wspólnie z Mariuszem Anikiejem powołał do życia zespół Akcent. Sama nazwa – powstała z połączenia pierwszych liter wcześniejszych formacji – była prosta, ale zapamiętywalna. Wczesne lata 90. przyniosły pierwsze profesjonalne nagrania i wydanie kasety, co w realiach rodzącego się rynku disco polo stanowiło istotny krok naprzód. Akcent szybko zaczął zdobywać popularność, wpisując się w potrzeby publiczności spragnionej tanecznej, nieskomplikowanej muzyki.

Kariera Martyniuka nie była jednak wolna od perturbacji. W połowie lat 90., w okresie chaosu i transformacji polskiego show-biznesu, drogi muzyków się rozeszły – Mariusz Anikiej wyjechał do Belgii, a Zenon został zmuszony do samodzielnego odnajdywania się na rynku. Występował pod różnymi szyldami, m.in. jako Ex-Akcent czy Crazy Boys, testując różne konfiguracje i szukając własnej drogi. W 1994 roku wydał także solowy album „Wspomnienie”, który pokazał, że potrafi funkcjonować poza macierzystym zespołem.

Ostatecznie to jednak Akcent – reaktywowany w 1993 roku – stał się jego artystyczną wizytówką i fundamentem późniejszego sukcesu. Z perspektywy czasu widać wyraźnie, że Martyniuk nie tylko idealnie wpasował się w estetykę disco polo, ale też współtworzył jej język i wyobrażenia. Dziś jest postacią, która budzi skrajne emocje, ale jednocześnie pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej kultury popularnej. Niezależnie od gustów muzycznych, Zenon Martyniuk stał się zjawiskiem – a to już coś znacznie więcej niż zwykła kariera estradowa.

Kolejne lata działalności Akcentu sprawiły, że repertuar zespołu bardzo szybko wypełnił się utworami, które dziś uznawane są za klasykę gatunku. Choć spora część z nich była coverami – jak „Moja gwiazda” czy „Królowa nocy” – to właśnie te piosenki zbudowały rozpoznawalne brzmienie formacji i na stałe wpisały się w zbiorową pamięć słuchaczy. Charakterystyczna melodyjność, prostota przekazu i niepodrabialny głos Zenona Martyniuka sprawiły, że Akcent stał się jednym z filarów disco polo, niezależnie od krytycznych opinii na temat samego gatunku.

Co ciekawe, największa fala popularności nie przyszła wcale w szczytowym momencie lat 90., lecz znacznie później – wraz z rozwojem internetu i mediów społecznościowych. To właśnie tam starsze utwory zaczęły żyć drugim życiem, docierając do zupełnie nowego pokolenia odbiorców. Disco polo wróciło do głównego nurtu, a Zenon Martyniuk stał się nie tylko gwiazdą estrady, lecz także popkulturowym symbolem.

Przełomowym momentem okazał się rok 2014 i premiera utworu „Przez twe oczy zielone”. Skala sukcesu tej piosenki zaskoczyła nawet najwierniejszych fanów artysty. Teledysk przekroczył próg 150 milionów wyświetleń na YouTube, a sam utwór stał się obowiązkowym punktem każdej imprezy – od wesel po masowe koncerty plenerowe. Co istotne, piosenka trafiła także do osób, które wcześniej deklarowały dystans wobec disco polo. Martyniuk udowodnił w ten sposób, że jego popularność nie jest jedynie sentymentalnym echem minionej epoki, lecz realną siłą działającą tu i teraz.
Czytaj więcej:

O sile jego pozycji najlepiej świadczą liczby. Akcent ma na koncie aż 15 albumów studyjnych, a solowa działalność Zenona Martyniuka przyniosła mu diamentowe płyty za takie wydawnictwa jak „Przekorny los” i „Zaczarowana wyspa”. To wyniki, które w polskiej branży muzycznej osiągają nieliczni.

Fenomen Martyniuka na tyle mocno zapisał się w kulturze masowej, że w 2020 roku powstał film biograficzny poświęcony jego życiu i karierze. Cztery lata później artysta ponownie znalazł się w centrum uwagi, tym razem jako juror programu „Disco Star”, potwierdzając swój status niekwestionowanego autorytetu w świecie disco polo.

Zenon Martyniuk to dziś coś więcej niż lider zespołu Akcent. To rozpoznawalna marka i jeden z najbardziej trwałych fenomenów polskiej popkultury, który od lat utrzymuje się na szczycie, nie tracąc kontaktu z masową publicznością.