Wielki żal 🥀

W wieku 87 lat zmarł profesor Andrzej Paczkowski, ceniony historyk, badacz dziejów Polski XX wieku oraz aktywny uczestnik przemian społeczno-politycznych. Jego działalność naukowa i zaangażowanie w opozycję demokratyczną miały znaczący wpływ na polską historiografię i kształtowanie się niezależnego społeczeństwa.

Zmarł prof. Andrzej Paczkowski, wybitny historyk i naukowiec, który pozostawił po sobie bogate dziedzictwo.
Był aktywnym uczestnikiem opozycji demokratycznej w PRL i współtwórcą “Solidarności”.
Jego wkład w polską historiografię i życie publiczne jest nieoceniony – dowiedz się więcej o jego niezwykłym życiu.
Przykrą wiadomość o śmierci prof. Andrzeja Paczkowskiego wzruszająco skomentował prof. Antoni Dudek.

Nie żyje prof. Andrzej Paczkowski – jeden z najwybitniejszych polskich historyków i mój naukowy mistrz. Dla mnie wraz z Jego śmiercią zakończył się ważny rozdział życia – napisał na Facebooku.

Życiorys prof. Paczkowskiego
Andrzej Paczkowski urodził się w 1938 roku w Krasnymstawie. Studia na Uniwersytecie Warszawskim ukończył w 1960 roku. Przez lata związany był z najważniejszymi polskimi instytucjami naukowymi, takimi jak Biblioteka Narodowa, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Instytut Historii PAN oraz Instytut Studiów Politycznych PAN. Był także członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej (1999–2011) oraz przewodniczącym Rady IPN (2011–2016). Jego badania koncentrowały się na dziejach politycznych i społecznych Polski w XX wieku.

W latach 80. aktywnie uczestniczył w opozycji demokratycznej, publikując w drugim obiegu i angażując się w liczne nielegalne inicjatywy oraz seminaria historyczne. Dokumentował działalność podziemia solidarnościowego.

We wrześniu 1980 roku, po podpisaniu Porozumień Sierpniowych, Andrzej Paczkowski aktywnie włączył się w tworzenie „Solidarności”.

– Tuż po rejestracji nic nie było jeszcze przesądzone, ponieważ nikt nie wiedział, czym tak naprawdę będzie Solidarność. Powstanie niezależnego związku zawodowego w bloku wschodnim było wydarzeniem na skalę światową, ale ten entuzjazm mógł się szybko rozpłynąć. To, czy Solidarność przetrwa, zależało od wielu czynników. Przede wszystkim od nastrojów społecznych oraz od tego, czy pojawi się wystarczająco dużo ludzi, którzy zaangażują się w działalność związku – nie tylko do niego wstąpią, ale i będą chcieli zostać jego liderami. Sam oczywiście natychmiast się zapisałem. Nasz Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Nauki, Kultury i Oświaty dopiero po miesiącu stał się częścią Solidarności. Przez myśl mi jednak nie przeszło, że w całej Polsce wstąpi do niej aż 10 mln ludzi. I że na jej czele w całym kraju staną ludzie, którzy okażą się autentycznymi przywódcami i odegrają potem historyczną rolę – wspominał.

Po wprowadzeniu stanu wojennego prowadził codzienne zapiski, które w 2019 roku ukazały się w formie książkowej jako „Fakty, pogłoski, nastroje. Dziennik czasu wojennego”. Po Okrągłym Stole aktywnie wspierał stronę solidarnościową podczas wyborów czerwcowych w 1989 roku. Był mężem zaufania aktora Andrzeja Łapickiego, kandydującego do Sejmu z listy „Solidarności”.

Jego głównym kontrkandydatem był Jerzy Urban. Akurat jechałem wtedy na stypendium do Londynu. Przed wyjazdem załatwiłem sobie upoważnienie w Kawiarni Niespodzianka na Placu Konstytucji, gdzie mieścił się sztab wyborczy Solidarności, a w Londynie zgłosiłem się do ambasady, gdzie znajdował się lokal wyborczy. Dyżurowałem w nim od siódmej rano do późnej nocy. Pamiętam, jak członkowie komisji liczyli głosy – podawali karty wyjęte z urny, mówiąc: “Łapicki” albo “Urban”. Kładziono je na osobne kupki. I ta z głosami na Łapickiego rosła błyskawicznie, a ta z krzyżykiem przy nazwisku Urbana pozostała do końca liczenia bardzo mała. Czułem satysfakcję – opowiadał.

W latach 90. prof. Paczkowski był ekspertem komisji sejmowych badających legalność stanu wojennego i kwestię postawienia przed Trybunałem Stanu osób odpowiedzialnych za jego wprowadzenie. Za swoje zasługi został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Był również aktywny w świecie polskiego alpinizmu.